Basia Górnik's Blog

29/10/2009

Kultura Grecka, zdjęcia.

Filed under: Starożytna Grecja,Starożytność — Basia Górnik @ 19:00
Tags: ,

Kultura Grecka:
Okres Minojski

Kultura Grecka

sympozjum

Artemida

Apollo

świątynia Hefajstosa w Atenach

Posąg Zeusa w Olimpii

Homer

Nike

Grupa Laokoona

Gaal umierający


22/10/2009

Ustrój, wojny, religie (…)

Sparty - rządy oligarchiczne (albo mieszane)
Spartę załozyli Dorowie w IX w. Każdy Spartiata dostaje działke ziemie z przyznanymi Helotami.
Spartiaci i Spartanie !
Wojny meseńskie – podbicie Mesenii ( Lakonii też)
Dysproporcje – więcej niewolników niż ludności wolnej – charakter militarny,wzór obozu wojskowego.
krypteia - polowania na helotów
- obywatele (spartiaci)
(rodziny spartiatów)
- periojkowie – wokół Sparty, rzemiosło i handel, brak praw politycznych, ale wolni osobiście
- heloci – podbite ludy

Zgromadzenie ludowe:
Geruzja (Rada Starszych), co najmniej 60 lat, dożywotnio – 28 gerontów (uchwały)
i 2 królów (w. wykonawcza, wojskowa, sakralna)
Eforat (5) – kontrola i zwoływanie apelli
Jeżeli konflikt między królami – Geruzja rozstrzyga.

Ateny – droga do demokracji

Archonci – władza wykonawcza, Aeropag – władza najwżysza.
621 r. p.n.e.
Drakon sposuje prawa „pisane krwią” – państwo, nie rodzina wymierza sprawiedliwość – uniemozliwia zemste rodową.
594 r. p.n.e. Solon
wstrząśnięcie długów, wykup chłopów, podział obywateli na IV grupy majątkowe
(trybunał zwany heliają (składy sędziowskie), odebranie kompetencji sądowniczych areopagowi)
Pizystrat  561 – 527 r. p.n.e. i Hippiasz (syn) - obalenie tyranii przy pomocy Spratiatów
508 r. p.n.e. Klejstenes
Podział na 10 fyli, Rada Pięciuset (50 z każdej fyli), zgromadzenie ludowe zyskuje przewage (znaczenie) i sąd skorupkowy – ostracyzm.

Grecka religia: politeistyczna, antropomorficzna. Czczenie bogów ‚urzędowe’ i obowiązkowe, brak kapłanów.
Wyrocznie ( np. w Delfach poświęcona Apolinnowi)

Igrzyska – 776 r. p.n.e.  (do 394 r. .n.e ) – nie istniały konkurencje zbiorowe.

Jońscy filozofowie przyrody:
Tales z Miletu (woda)
Anaksymender (bezkres), Anaksymenes (powietrze)
Heraklit z Efezu (woda, pantha rei, wariabilizm)
Szkoła pitagorejska
Kto? Pitagoras: wędrówka dusz i liczby, asceci.

Wojny greków z persami !

Przyczyny:
-  Persowie podbijają, chcą podatków – grecy zasady autonomii i eleuterii (swoboda decydowania o polityce zagranicznej)

Powstanie w Milecie 500 r. p.n.e. – 494 r. p.n.e.
Ateny i Eretria udzielają pomocy, płonie stolica Satrapii – Sardes (świątynia Kybele). Milet pokonany w 494 r. p.n.e.
Mardoniusz podbija (wódz perski)

490 r. p.n.e. bitwa pod Maratonem – Grecy  wygrywają
Persja: Dariusz, Grecy: Militiades: Grecka falanga. Zwycięstwo duże znaczenie moralne.
Wąska dolina (Vrana), kawaleria perska nie mogła przejść, dobrze operować.

Wyprawa Kserksesa w 480 r. p.n.e.
Temistokles: budowa floty, pieniądze z kopalni srebra
Laurion.
Bitwa pod Termopilami - Leonidas , Grecy przegrali, droga do Grecji otwarta.
Ewakuacja na płw Peloponeski i Salaminę.

Bitwa pod Platejami – 479 r. p.n.e.
Mardoniusz do Attyki, pomagają Spartiaci – zwyciężyli Grecy! zniszczenie floty perskiej.

-> powstaje Ateński Związek Morski (pozycja Aten wzrasta, 478  r. p.n.e., sprawa Naxos, upada po wojnie Peloponeskiej)

Rozwój demokracji ateńskiej
(Temistokles – flota, więc Teci)
Czasy Peryklesa (V w. p.n.e.)
Zgromadzenie ludowe – obywatele z rodziców obywateli,
Rada Pięciuset – 1 rok, ustawy i finanse
Urzędnicy – jednoroczność, jednorazowość i kolegialność  (wyjątkami strategowie) – Perykles wprowadził diety
Archonci: sądownictwo i kult
Strategowie: dowództwo i polityka zagraniczna
Apodekci – podatki
Ateńczycy uważali że losowanie jest bardziej demokratyczne niż wybór.

Zasady ustrojowe:
wolność prywatna
isegoria – prawo do głoszenia własnych poglądów
isonomia – prawo do głosu i udziału we władzy (równość praw politycznych)
rządy prawa (wszystko związane z uchwałami zgromadzenia)

Społeczeństwo Ateńskie:
obywatele,
metojkowie – cudzoziemcy na stałe w Atenach, brak praw politycznych, ale wolność osobista (Nie mogą nabywać nieruchomości, małżeństwo z obywatelem zabronione itd.)
periojkowie – wokół Aten [?]
niewolnicy

Chociaż też: obywatele, metojkowie, wyzwoleńcy, niewolnicy – co wolimy?
Niska pozycja społeczna - aktywnośc ograniczona do sfery domowej, rodzić dzieci i koniec.

Kultura:
Partenon – świątynia Ateny Partenos (Dziewicy) – Itkinos i Kallikrates, rozpoczęcie budowy ww czasach Peryklesa

Propyleje – schody wiodące na Akropol


Erechtejon i kariatydy(Posejdona i Ateny)

Świątynia Zeusa w Olimpii

Fidiasz

Myron – Dyskobol, dynamizm
Poliklet – idealizacja (1/8)
Apollodor – perspektywa i światłocień do malarstwa

Herodot – ‚Dzieje’ - wojny grecko-perskie
Tukidydes - wojna peloponeska

Arystofanes – komedie, krytykował wady ustroju demokratycznego

Sofiści – jak zrobic karierę w Atenach, sztuka mówienia i przekonywania,
Sokrates za nimi nie przepadał – później Platon i Arystoteles.

Wojna peloponeska  431 – 404 r. p.n.e.

- państwa Związku Ateńskiego się odwracają, a Sparta umacnia Zwiąek Peloponeski
- Perykles kongres – zawrzeć ogólnogrecki pokój – Sparta odrzuca
Konflikt między Korkyrą (do Aten) a Koryntem (do Sprarty).

- klęski Aten: pod Syrakuzami, Hellespontem
Rozprzestrzenienie się kultury greckiej, jedność greków zachwiana.
Ateny: Zburzone Długie Mury (Od Aten do Pireusu), utracenie wszystkich terytoriów z wyjątkiem wyspy Salaminy.

Macedonia

Dominująca pozycja arystokracji.
Archelaos: uwłaszczenie chłopów.
Okres panowania Filipa II

Podbija Greckie kolonie na wybrzeżu Macedońskim,
Reorganizuje armię (rola konnicy i ciężkozbrojnej falangi, armia zawodowa)
Dziel i Rządź.
Niektórzy Grecy patrzyli na Filipa jak na wybawcę, mieli dość chaosu w świcie poleis.
- stronnictwo promacedońskie: Isokates (nadzieja na zjednoczenie Greków pod przewodnictwem Macedonii i walka z Persją)
- stronnictwo antymcedońskie: Demostenes - filipki, Związek Hellleński utworzony by walczyć.

Bitwa pod Cheroneą 338 r. p.n.e.
konnica macedońska, klęska Greków. Koniec jej niepodległości.
Utworzony Związek Koryncki – wszystkie poleis prócz Sparty, wypowiedzieć wojne Persji.
Ale Filip niestety nagle umiera, a nawet Aleksandra podejrzewano o udział w spisku.

Aleksandros Macedonios ( 336-323 r. p.n.e.)

Wojna macedońsko-perska
- ambicje osobiste Aleksandra
- nadmiar ludzi w Helladzie, nadzieje na nowe kolonie, rewanż Greków
- wojsko – łupy
- wewnętrzna słabość monarchii perskiejj

Przez Hellespont do Azji Mniejszej:
334 r. Granik
333 r. Issos
331 r. Gaugamela -
wszystkie wygrane, Dariusz w czasie ostatniej ucieka.

Włączenie arystokracji perskiej do rządów, wschodni model monarchii despotycznej, tolerancja.
Po śmierci Aleksandra walka o władzę między diadochami ( dowódcy/doradcy).

Państwa Hellenistyczne:
Macedonia (168 r. p.n.e.), Grecja (146 r. p.n.e), Egipt, ( 3o r.p.n.e.)  monarchia Seleukidów ( I w. p.n.e.) i Pergamon.
Kultura Hellenistyczna:
kultura grecka + wpływy wschodnie
Stoicy : Zenon z Kiton
Epikurejczycy (epikur)
Cynicy – Diogenes (z Synopy)
Museion – świątynia muz (gł. ośrodek to Aleksandria zalżona przez Aleksandra chyba w 332 r. p.n.e.)
Tworzyli tam m.in. Euklides, Archimedes czy Eratostenes.

Aleksander Macedoński:

Grecja

Filed under: Starożytna Grecja,Starożytność — Basia Górnik @ 18:21
Tags:

Kultura Minojska 3000 (17000) – 1450 r. pn.e.
Kultura Mykeńska 1400 – 1200 r. p.n.e.
Wieki Ciemne XI – VIII w. p.n.e.
Okres Archaiczny VI – VII w. p.n.e.
Klasyczny V – IV w. p.n.e.
Hellenistyczny 323 – 30 r. p.n.e.

Kultura Minojska (pałacowa, kreteńska) – To jeszcze nie Grecy.
- Mityczny król Krety – Minos
- pałace ośrodkami władzy, kultu religijnego, centra życia gospodarczego
- korytarz, zaułki i labirynty
- monarchia biurokratyczna: władza absolutna oparta na rozbudowanej administracji
- kobiety mają wysoką pozycję (np. walka z bykiem, boks, nie istniały zawody, których by nie mogły wykonywać)
- wodociągi i kanalizacje
- pismo linearne typu A

Zasięg: opanowanie wysp na Morzu Śródziemnym -Rodos, Thery itd.
Upadek: Wulkan na wyspie Thera (Tsunami), najazd Achajów ok. 1450

Okres mykeński i grecja archaiczna

- Główny ośrodek – Mykeny (płn-wsch Peloponezu)
- rolnictwo, spichlerze, wiele państewek
- silna władza króla i doskonała flota
Wojna trojańska (1200 r. p.n.e.)

Znika: Inwazja Dorów w XIII . p.n.e. – Po zdobyciu płw Peloponez kieruje się na Krete i wiele wysp Morza Egejskiego.
Inwazja Dorów powoduje upadek cywilizacyjna zwany Ciemnymi Wiekami.

Wielka kolonizacja Grecka XVIII – XVI wiek p.n.e.
Skutki:
- eksplozja demograficzna
- brak ziem, grunty w rękach arystokracji ( a ta nie chce zbytnio ich oddać)
- napięcia społeczne (walki bogaci kontra biedni)
- poszukiwanie nowych surowców
- nowych rynków zbytu
- ciekawość świata :)

Od Fenicjan przejmują pismo – dodaja samogłoski, umiejętność czytania/pisania  przestaje być przywilejem – Rozwój.
Grecy osiedlają się pł Francja, Hiszpania, Sycylia, płd Italia, wybrzeża Afryki i nad Morzem Czarnym i wybrzeża Azji Mniejszej.

Skutki ekspansji:
- ożywienie handlu i żeglugi
- upowszechniony model państwa-miasta (polis)
- niewolnicy
- specjalizacja danych miast w określonej produkcji
- początek gospodarki towarowo-pieniężnej, kryzys wsi greckiej (napływ taniego z kolonii)

The Rubric Theme. Blog na WordPress.com.

Follow

Otrzymuj każdy nowy wpis na swoją skrzynkę e-mail.